Literature: A short play on Coup d'ettat
By: Dr. Monir Taha
September 27, 2007

Please be patient, the below are graphics and may take a moment to load.
This web page is printable.

     
                  منیر طه

سَرگینِ کودتا ، اطعامِ گدا گُشنه ها

  ـ گفته به « شرق» ارفاق مي‌شود به « یاس» نه . (1)

  ـ از کی داری حرف مي‌زنی ؟

  ـ قاضی گفته

  ـ کدام قاضی

  ـ دو نوع قاضی بیشتر نداریم . قاضی درونی ، قاضی بیرونی . بعد هم گفته « مسئول روزنامۀ شرق نامه‌ای خطاب به من نوشته ..... تعهد داده‌است که دیگر مرتکب این جرایم نشود » . ( در این حدود )

  ـ ؟

  ـ شما كه نه از یک ساعته ها خبر داريد و نه از یک تا بيست و چهار ساعته ها ، حالا چطور مي‌خواهيد از شرق و غرب خبر داشته باشيد تا بفهمید دنیا تو کدوم دستتونه ، راست یا چپ . اگر ما طوری بایستیم که دستِ راستِ ما به طرفِ مشرق باشد ، دستِ چپِ ما به طرف مغرب خواهد بود . اما چه جوری راست و چپمان را پیدا کنیم تا چپ و راست نشویم . بعضی ها راست راست راه می‌روند ، چپ چپ نگاه می‌کنند . می‌گفت :
« ... چپ نیست چپ می‌زند » . چپ و راست به جانش افتادند تا ضربان قلبش بهم ریخت و گوشی از دستش افتاد . بگذریم ، حالا شما فکر می‌کنید قاضی بیرونی (2)  به سردبیر ارفاق خواهد کرد یا به نویسنده ؟ البته آن شب به هر دوی این ها خیلی ارفاق شد کار به چاقوکشی و مشت و لگد و این قبیل نرم افزار های سنتی نکشید سر و ته معرکه گیری را با ضرب شستِ بازجو های پیرو خطِ « مردیکه » هم آوردند : « این مردیکه کیه که اینها را نوشته . و آن دیگری خطاب به سردبیر: آقای ... شما قبلاً مقاله ها را بررسی کنید» . یعنی سانسور کنید . این بازجوها نه مرخصی می‌روند و نه جابجا می‌شوند قاضی بدون این انکرالاصوات بساطِ دود و دمش روبراه نیست . شما هم که در معرفی کتاب ناقلِ نقل قول بودید قِصر در رفتید و گرنه سیخ و میخِ آریامهریان نصیب سرِ پر درد سر شما هم می‌شد . حالا فهمیدید دنیا تو کدوم دستتونه ؟ یک کمی مواظب دستِ چپ و دستِ راستتان باشید . اینها که چپ و راستشان تو هم گره خورده ، گاهی با دستِ راست می‌خورند و با دستِ چپ دندان هایشان را مسواک می‌زنند . گاهی هم با دست چپ می‌خورند و با دست راست خلال می‌کنند . بیشتر وقت ها هم دست تو دست می‌خورند و دست تو دست هم همان کارها ... . خوب چی میگین ؟

  ـ اولاً تعداد این قاضی ها یکی دو تا نیست آن برعدل خونبارِ انقلابی سوار و این به ظلم شاهنشاه قلابی گرفتار . دوماً پدرِ تاجدار هم علاقۀ فراوانی به واژۀ « مردیکه » داشتند و آن را با ولع و اشتهای سیری ناپذیر دورِ جقّۀ مبارکشان می چرخاندند و تناول می فرمودند .

  ـ خوشمزه بود ؟

  ـ دل دردش خوشمزه تر بود . بخشش و صدورِ « چک ها » و هر آن ایثارِ شاهانه و شیخانه هم به من و تو مربوط نیست ارث پدریِ ما که نبوده مالِ ملت و مملکتی بوده دیروز در قبالهّ شاه ، امروز در حوالۀ شیخ ، که قاضی مغربي منکر آن است و قاضی مشرقي مدّعیش . اگر از من می‌شنوی به‌ حساب کتاب شیخ و شاه کاری نداشته باش
وگرنه تو دهنیِ خفه شو مردیکه نصیب تو هم می‌شود .

  ـ من چرا ، خفه بشم . یکی چک کشیده ، یکی هم چک نقد کرده ، آنوقت من خفه بشم ؟ اونایی که می خوان خفه بکنن خفه بشن .

 - کسی که سرگینِ کودتا را به بهای تحقیر و توهین به ملت ، قیام ملی اعلام می‌کند ، کسی که پادشاهیِ غلتیده در همان سرگین را با همان بها بر دوش همین ملت تحمیل‌ می‌کند ، کسی که اراذل و اوباش و نوکری بیگانگان را پشتوانۀ رذالت و فرومایگی خود می‌داند ، چک های بی حساب کتاب سرمایۀ ملت و مملکت را هم به همان بی شرمی و سرخ رویی بین همان اراذل و اوباشِ خانگی که به خدمت گرفته است و همان بیگانگان سفله پروری که به خدمتش گرفته اند تقسیم می‌کند . در فرهنگ شاهانه ، دست مزدِ قیام ملی به گنده گوزیِ آن جناب ، به گدا گُشنه ها و کور و کچل های درباری و خوک های فربه اربابانِ برده داری می رسد .

  امثال همان چک ها امروز هم در گردش است و امثال همان کور و کچل ها و گدا گشنه ها را سیراب می‌کند تا پوزه به موزۀ سفله پروران و فرومایگان بمالند و بدین بردگی و بندگی ببالند که دست پروردگانند و جز این نه ، دانند و نه ، توانند .

ونکوور ، 27 سپتامبر 2007

بخش کوتاهی از سرآغاز این نوشته در فصلنامۀ ره آورد آمده است. ونکوور ، مارچ 2004   

ـــــــــــــــــ

(1) توقیف اين دو روزنامه و ارفاق قاضی دست اندرکارِ قضیه .

(2) جلد سوم عبور ازعهد پهلوي (در غربت) مشاهدات پرفسور ابوالمجد حجتي در شمارة 64 ره آورد معرفي شده بود كسي زنگ زد گفت راديو را باز كن ببين چه خبر است .

  سه شنبه 17 فوریه 2004 ، تحلیل‌گرِ خبرهای از دیروز تا امروزِ جهان ، سردبير ره آورد را پای تلفن‌كشانده ، بازخواست مي‌كرد كه این مطالب ( از دیروز تا امروز ) را چرا منتشر كرده است . بازجو های رسانه هاي آريامهري هم كه هميشه پشت تلفن ها حاضر و آماده اند ، در تأييد اعتراض ايشان ، نويسندة كتاب را با به كار بردن ‌كلمة مرديكه و ... فلك كرده به چوب تر بسته بودند و كاري هم به اين نداشتند كه نويسنده آن را از مجلة نِيشِن نقل قول كرده است و نقل قول ‌ايشان در اختيار خوانندگان گذاشته شده است . که به منبع اصلی تاختن و به مؤاخذه پرداختن در جرأت و جسارتِ از دیروز تا امروزِ این پروارانِ شکر خوار نیست .  

   آنهمه گلو خراشاندن و سينه دراندن برای این بود : « صدور اغلب آن چک ها در پنجم فوریه 1962 بودند. محل‌آن از کمک های امریکا و پول فروش نفت به حساب « بنیاد پهلوی» و « سازمان ورزشی ‌شاهنشاهی» در « یونییون بانک » سوییس ریخته شده بودند . چک های صادر شده ، نمره و مقداری که دریافت شده بودند به این ترتیب بودند : 1ـ خانم لویی هندرسن ( زن سفیر امریکا هنگام کودتا و کسی که در توطئه ی نهم اسپند 1331 ( 1953 ) علیه مصدق نیز به نحوی شرکت داشت ، یک ملیون دلار ،  2 ـ شمس پهلوی ( خواهر شاه ) ، یک ملیون دلار ، 3 ـ دریک میشل ، نیم ملیون دلار ، 4 ـ هنری لوس ، مدیر مجله‌ی « تایم » امریکا ( که شاه در آن مرد سال هم شد ) نیم ملیون دلار ، 5 ـ جرج الن ، سفیر سابق امریکا در ایران ، ( شنیده شد که او در زمان دولت قوام با او در مورد جمهوری در ایران مذاکراتی کرده بود . ) یک ملیون دلار ، 6 ـ شهناز ( دختر شاه ) یک ملیون دلار ، 7 ـ ویلیام یورک  دویست هزار دلار ، 8 ـ راندلف دیکنز دویست هزار دلار ، 9ـ حمید رضا ( برادر شاه ) نیم ملیون دلار ، 10 ـ احمد شفیق ( شوهر اشرف ) یک ملیون دلار ، 11 ـ سلون شاپین (سفیر امریکا جانشین سفیر کودتا ) یک ملیون دلار، 12ـ محمد خاتمی (خلبانی که شاه را پس از شکست کودتای 25 مرداد به بغداد فراری داد و بعد همسر فاطمه خواهر شاه شد ) یک ملیون دلار ، 13 ـ  ر . ا . بیگات ، دریادار انگلیس یک ملیون دلار . 14 ـ ت . و . نی پیر ( معاون نیروی هوایی انگلیس ) یک ملیون‌دلار. 15 ـ فرح پهلوی ( همسر شاه ) پانزده ملیون دلار . 16 ـ فاطمه پهلوی ( خواهر شاه ) دو ملیون دلار   17ـ عبدالرضا پهلوی ( برادر شاه ) دو ملیون دلار . 18 ـ غلامرضا پهلوی ( برادر شاه ) دو ملیون دلار .  19 ـ ویلیام وارن ، رییس اصل 4  ترومن ( اردشیر زاهدی منشی و مترجم او بود . او در جریان کودتا و برنامه های اصلاحات ارضی در ایران نقشی داشت ) یک ملیون دلار . 20 ـ دکتر امینی دو ملیون دلار ( این یکی خیلی جالب بود . تاریخ صدور این چک ها پنجم فوریهی 1962 بود . یعنی چک دکتر امینی هنگامی صادر شده بود که او هنوز نخست وزیر بود و به ایراد سخنرانی های پر خروش علیه فساد مشغول بود ... 21 ـ دیوید راکفلر دو ملیون دلار ( راکفلر رییس بانک « چیس منهتن » در نیویورک بود پول های نفت در آن بانک ریخته می‌شد او به کار های مالی شاه می‌رسید و این همان ‌کسی است که با هنری کسینجر وزیر خارجه‌ی نیکسون و پشتیبان شاه دوستی و همکاری نزدیک داشت . ...) 22 ـ حمید رضا ( برادر شاه ) یک ملیون دلار . 23 ـ محمود رضا پهلوی ( برادر شاه ) یک ملیون دلار . 24 ـ جمشیدخبیر نیم ملیون دلار . 25 ـ ا . و . وستر، یک ملیون دلار . 26 ـ اردشیر زاهدی سه ملیون دلار . 27ـ رولاند لیس ، یک ملیون دلار . 28 ـ اشرف پهلوی ، سه ملیون دلار ... 29ـ تئودر مک اوی ، یک ملیون دلار. 30ـ اسدالله علم ، یک ملیون دلار . 31 ـ حسین علا، یک ملیون دلار . 32 ـ الن دالس ، یک ملیون دلار ( الن دالس برادر جان فاستر دالس وزیر امور خارجه‌ی آمریکا هنگام کودتا رییس « سیا » بود . )