Iran National Front  Celebrates Dr. Hosein Fatemi on the Anniversary Day of his Execution. Dr. Hosein Fatemi was the Foreign Minster of Dr. Mossadegh who was executed by firing squad
by coup detat government, November 10, 1954.

Please be patient, the below are graphics and may take a moment to load.
This web page is printable.

 گرامیداشت سالروز شهادت دکتر فاطمی در تهران
 

عصر روز جمعه 18/8/86 گروه کثیری از اعضاء و کادرهای جبهه ملی ایران بمناسبت سالگرد شهادت دکتر حسین فاطمی وزیر خارجه حکومت ملی دکتر مصدق بر سر مزار او در ابن بابویه گرد آمده و مزار این شهید بزرگ جبهه ملی ایران را گلباران کردند.در این مراسم دکتر سید حسین موسویان رئیس هیئت اجرائیه و مسئول تشکیلات جبهه ملی ایران طی بیاناتی فشردﻩای از زندگیﻧﺎمه دکتر فاطمی را شرح داد و سپس حسین شاﻩحسینی عضو شورای مرکزی جبهه ملی نیز سخنانی در این زمینه ایراد نمود و در پایان مراسم سرود «ای ایران» بطور دستﺟﻤﻌﻰ و در فضائی پر احساس و روحانی خوانده شد . متن سخنرانی دکتر موسویان که از نوار پیاده شده به این شرح است :

درود به شهید راه وطن دکتر حسین فاطمی . بنده عبارت «شهید راه وطن» را بکار بردم زیرا که ﻋﻴﻨﺄ عبارتی است که دکتر مصدق در مورد آن شهید بزرگ جبهه ملی ایران بکار برده است در دستخطی که دکتر مصدق راجع دکتر فاطمی نوشته چنین ﻣﻰبینم:

« اگر ملی شدن صنعت نفت خدمت بزرگی است که به مملکت شده باید از آن کسی که اول این پیشنهاد را کرد سپاسگزاری کرد و کس شهید راه وطن دکتر حسین فاطمی است که روزی در خانهﻱ جناب آقای نریمان پیشنهاد خود را داد و عده نمایندگان جبهه ملی حاضر در جلسه آن را به اتفاق آراء تصویب نمودند رحمت الله علیه که در تمام مدت همکاری با این جانب حتی یک ترک اولی هم از آن بزرگوار دیده نشد »

دکتر فاطمی در سال 1296 در شهر نائین متولد شده و بنابراین در سال 1333 هنگامیکه اعدام گردید فقط 37 سال از عمر او گذشته بود فاطمی دوران کودکی و دبستان را در نائین گذراند و برای ادامه تحصیل در دوره دبیرستان به اصفهان رفت در همین دوره دبیرستان بود که کار روزناﻣﻪنگاری را در روزنامه باختر که برادرش سیف پور فاطمی امتیاز آن را داشت شروع کرد در سال 1316 پس از گرفتن دیپلم دبیرستان به تهران آمد و در روزنامه ستاره که صاحب امتیاز آن احمد ملکی بود به کار مشغول شد پس از مدتی بنا به درخواست و اصرار برادرش به اصفهان بازگشت و اداره روزنامه باختر را ﺷﺨﺼﺄ به عهده گرفت در همین زمان اولین احضار او بعلت نوشتهﻫﺎیش به اداره سانسور شهربانی اصفهان صورت گرفت فاطمی در سال 1321 مجددﺃ به تهران آمد و از سال 1324 برای ادامه تحصیل و گرفتن دکترا به فرانسه رفت و تا نیمه 27 در فرانسه بود در فرانسه او بشدت درگیر مبارزه با حزب توده و فرقه دموکرات آذربایجان و در تکاپوی حفظ تمامیت ارضی ایران بود در آخرین سال تحصیل دانشگاهی خود در دانشگاه پاریس بود که در 26 بهمن سال 1326 دوست دیرین و یار قدیمی و همفکر او محمد مسعود مدیر روزنامه مرد امروز ترور شد که این رویداد فاطمی را بسیار متاثر و افسرده نمود. دکتر فاطمی پس از بازگشت به ایران در نیمه سال 27 درخواست امتیاز روزنامه باختر امروز را بنام خود نمود و اولین شماره آن را در 8 مرداد 1328 انتشار داد حدود 3 ماه بعد دکتر فاطمی در روز 22 مهر 1328 جزو همراهان مصدق در تحصن اعتراضی در دربار بود و بعد از خروج از تحصن هم او بود که پیشنهاد متشکل شدن و ایجاد سازمان جبهه ملی را داد و این شایسته توجه و  تعمق است که فاطمی چگونه با آگاهی و زیرکی ابتدا پیگیر ایجاد یک سازمان و تشکل ملی میشود و بعد از شکلﮔﯿﺮی جبهه ملی پیشنهاد ملی کردن نفت را طبق نوشته دکتر مصدق برای اولین بار در شورای جبهه ملی مطرح نموده است در اردیبهشت 1330 پس از شروع حکومت ملی دکتر مصدق، دکتر فاطمی بعنوان معاون سیاسی و پارلمانی نخست وزیر قبول مسئولیت نمود در اواخر آذرماه 1330 دکتر فاطمی جهت شرکت در انتخابات مجلس هفدهم از عضویت کابینه استعفا داد ولی در روز 26 بهمن 1330 در سالروز ترور دوستش محمد مسعود مشغول سخنرانی بود که بوسیله یکی از اعضاء فدائیان اسلام مورد اصابت دو گلوله قرار گرفت و بلافاصله به بیمارستان منتقل گردید ولی هنوز هیچکس به این سوال پاسخ نداده است که چرا  فدائیان اسلام باید به ترور این نزدیکترین یاور مصدق و یکی از رهبران شجاع جبهه ملی اقدام نمایند؟ روز بعد یعنی روز 27 بهمن در حالیکه دکتر فاطمی روی تخت بیمارستان در حالت بیهوشی بسر میبرد از طرف مردم به نمایندگی مجلس انتخاب شد .ولی در مهرماه 31 دکتر مصدق از فاطمی خواست که مسئولیت وزارت خارجه را بپذیرد و او تا پایان حکومت ملی در 28 مرداد32 وزیر خارجه دولت ملی بود پس از کودتای 28 مرداد 32 دکتر فاطمی بمدت 188 روز زندگی مخفیانه را ادامه داد ولی سرانجام در روز ششم اسفند 32 در مخفیگاهش دستگیر شد و در همان روز چاقوکشان دربار به سرکردگی شعبان بیﻣﺦ در جلوی شهربانی پروژه کشتن او را هنگام نقل و انتقال از شهربانی به زندان لشکر دو برنامه ریزی کردند ولی خواهر دکتر فاطمی بانو سلطنت فاطمی که خبر بازداشت برادر خود را از رادیو شنیده و خود را به شهربانی رسانیده بود در همان لحظه سوء قصد خود را سپر بلای برادر قرار داد و دهﻫﺎ ضربه چاقو را تحمل کرد و در نتیجه سیزده ضربه کارد از پشت و پهلو دکتر فاطمی را مجروح کرد که تا هنگام اعدام محل این زخمﻫﺎ او را بیمار و ناتوان ساخته و آزار میداد در تابستان 1333 دکتر فاطمی را با برانکار به جلسات دادگاه نظامی آورده و محاکمه نمودند در همین محاکمه بود که سرتیپ آزموده دادستان جلاد دادگاه برای تحقیر فاطمی به دو برگ چک برگشتی فاطمی اشاره نمود که مبلغ ناچیزی داشت و بعلت بازداشت فاطمی برگشت خورده بود ولی همین اشاره آزموده در حقیقت پاکیزگی این وزیر محبوب کابینه مصدق را نشان میداد که در مقام وزارت آنچنان پاک و پاکیزه در خدمت مردم بوده که حتی اندوخته اندکی برای پرداخت بدهی ناچیز خود نداشته است سلامت و پاکیزگی که در رژیم گذشته و نظام فعلی کمتر دیده شده و میشود البته قابل ذکر است که در جلسه بعدی دادگاه آیت الله حاج سیدرضا رنجانی وجه چکﻫﺎ را به دادگاه آورد و با پرداخت آنها بدهی دکتر فاطمی را تسویه نمود.

مدافعات قهرمانانه دکتر فاطمی در آن بیدادگاه نظامی خود حدیث مفصلی است که باید برای نسل جوان ایران آموزنده و سرمشق قرار گیرد و نسل حاضر دریابد که برای بدست آوردن آزادی و استقلال تا چه حد باید استقامت و ایثار نمود و سرانجام دکتر فاطمی را در حال تب و با برانکار در سپیده دم 19 آبان 1333 به میدان تیر لشکر دو آورده و به جوخه اعدام سپردند در هنگام اجرای تیر باران آزموده با پوزخند به دکتر فاطمی گفت آقای دکتر شما که مکرر میگفتید مرگ حق است و از مردن باکی ندارید و دکتر فاطمی که روی برانکار قرار داشت بلافاصله پاسخ داد آری آقای آزموده مرگ حق است و من از مرگ ابائی ندارم آنهم چنین مرگ پرافتخاری. من ﻣﻰمیرم که نسل جوان ایران از مرگ من عبرتی گرفته و با خون خود از وطنش دفاع کرده و نگذارد جاسوسان اجنبی بر این کشور حکومت نمایند .

در آن لحظات بین زندگی و مرگ وقتی آخرین خواسته فاطمی را جویا میشوند او پاسخ میدهد که تنها خواسته من اینست که یکبار دیگر دکتر مصدق را ببینم.

روانش شاد و در این روزهای پرمخاطره این سرزمین راهش پر رهرو باد.