Rooz online Interviews Mr. Elham Esmaiili: Elections should be Turned to Referendum.
October 26, 2008

Please be patient, the below are graphics and may take a moment to load.
This web page is printable.

انتخابات بايد تبديل به رفراندوم شود

مهندس معين فر در مصاحبه با روز: - یکشنبه 5 آبان 1387 [2008.10.26]

‏

الهام اسماعيلي

مهندس معين فر وزير نفت دولت موقت معتقد است برگزاري انتخابات تنها درصورتي پررنگ مي شود که "بحث ‏اصلاح قانون اساسي" مطرح شود؛ بخصوص وقتي که از طرف داوطلب اعلام شود اصول مربوط به ولايت فقيه ‏و معارض با مردم سالاري، بايد از قانون اساسي حذف شود. او همچنين در باره انتخابات و حضور خاتمي و ‏اصلاح طلبان مواضعي دارد که در گفت و گو با روز مطرح کرده است ‏

با توجه به اعلام دو شرط كه يكي به اجماع رسيدن با مردم و ديگري اختيارات رييس جمهوري از سوي آقاي ‏خاتمي است، چقدر محتمل مي دانيد که او به ميدان انتخابات وارد شود؟‎ ‎درباره شرط اول معلوم نيست منظور ‏ايشان از "مردم" که گفته اند بايد با آنها به اجماع برسند چه کساني است. شرط دوم هم خيلي دوپهلو و در پرده ‏گفته شده؛ نظير همان روش ايشان در هنگام رياست جمهوريشان. به هر حال من تصور نمي کنم ايشان وارد ميدان ‏مبارزاتي انتخاباتي جدي شوند. ‏

‎‎آقاي کروبي چطور؟‏‎‎

ايشان به هر ترتيبي که هست وارد ميدان مي شود، زيرا هدف او از ابتدا همين بوده است. اما خوب است آقاي ‏کروبي به اين نکته توجه کنند که حربه 50 هزارتومان،ديگر کارکرد نخواهد داشت و آقاي احمدي نژاد اين حربه ‏را از ايشان گرفته است. در دوره پيش بخش عمده اي از راي اقاي کروبي مربوط به اين وعده بود که اکنون آقاي ‏احمدي نژاد روي دست او زده و با وعده هاي شکست خورده احمدي نژاد در عمل، چنين وعده هايي ناکارآمد شده ‏است. ‏

‎‎از ديد شما آيا شروط محمد خاتمي امکان تحقق يافتن دارند؟‎ ‎

مسلما خير و علت آن بافت موجود قدرت در کشور است. بنابراين آقاي خاتمي بايد بدانند که نمي توانند بگويند ‏‏"کوسه" و درعين حال "ريش پهن"؛ اين دو با هم جوردر نمي آيند. وقتي ايشان التزام به ولايت فقيه دارند بايد ‏بدانند که از ملزومات آن اين است که اختيارات رييس جمهور را محدود کنند. بنابر اين به نظر مي رسد اجراي ‏نظر آقاي خاتمي هنگامي امکان پذير است که صريحا اعلام کنند قانون اساسي جمهوري اسلامي بايد پالايش و ‏نهادهايي که معارض با حکومت مردم سالاري است از آن حذف شود. اما اشکال اينجاست که ايشان به چنين ‏اصلاحاتي يا اعتقاد ندارند و يا جرات يا مصلحت ابراز بيان آن را ندارند و وقتي هم اختيارات مي خواهند آن را ‏در پرده اعلام مي کنند و نمي گويند که چه کسي از ابتدا مانع حرکات و فعاليت آزاد رييس جمهور در دو دوره ‏رياست جمهوري ايشان بوده است. بر فرض هم که قول هايي به ايشان داده شده باشد که مانور بيشتري در رياست ‏جمهوري آينده بدهند، اما هيچ تضميني نيست که به آن قول ها عمل شود. ‏

‎‎به نظر شما آيا اساسا نظام ايران اجازه مي دهد که کسي خارج از اصولگرايان براي رياست جمهوري ‏کانديدا شود؟‎ ‎

‏ قدر مسلم اين است که به شخصي مانند آقاي عبدالله نوري اجازه نخواهند دادو صلاحيت ايشان را رد خواهند کرد. ‏ولي درباره آقاي خاتمي فکر نمي کنم صلاحيت ايشان رد شود ولي بر فرض هم که ايشان داوطلب شود واز طرف ‏شوراي نگهبان هم رد نشود، معلوم نيست راي لازم را بياورند زيرا راي اصلي متعلق به اکثريت افراد خاموش و ‏ناراضي است که معمولا در انتخابات شرکت نمي کنند. طبيعتا وقتي با صراحت بحثي مطرح نشود و همان حالت ‏سابق باشد معلوم نيست که مردم راي بدهند. مسئله مهم در کشور ما مسئله 25 ميليون حائز شرايط است که در ‏انتخابات شرکت نمي کنند ؛ چنانکه در دور پيش هم شرکت نکردند. ‏

‎‎منظور چه بحث هايي است؟‏‎ ‎

‏ منظور بحث اصلاح قانون اساسي و حذف اصولي از آن است که حاکميت ملت را زير سوال برده و مادام که اين ‏اصول در قانون اساسي باشد امکان برپايي حکومت مردمي موجود نيست؛ رنگ آميزي که آقاي خاتمي در دوره ‏هاي پيشين به نام مردم سالاري ديني مطرح کردند ديگر نمي تواند توجيه گر اين اصول باشد. ‏

‎‎اگر صلاحيت کروبي تاييد شود شما او را در چه جبهه اي مي بينيد؛ اصلاح طلب يا ‏اصولگرا؟‎‎

‏ ايشان از زاويه قبول قانون اساسي، در جبهه باصطلاح اصولگراست و بنابر اين در مواقعي که نياز باشد در ‏جبهه آنها قرار مي گيرد. نمونه اش هم موضعي است که در مجلس ششم درباره قانون مربوط به مطبوعات اتخاذ ‏کردند و صراحتا در جبهه آنها قرار گرفتند. بنابراين شوراي نگهبان، ايشان را رد صلاحيت نخواهد کرد و هر ‏اسمي روي خودشان بگذارند چه اصلاح طلب وچه.. به عنوان کانديداي مورد قبول دستگاه حاکمه شناخته خواهد ‏شد. ضمن اينکه جبهه اصلاحات آش شله قلم کاري است که در آن از افرادتند تر از جمع باصطلاح اصول گرا، ‏نظير آقاي هادي غفاري و محتشمي پور تا برخي اشخاص خواهان ايجاد رفرم در جامعه وجود دارند. بنابراين ‏جبهه اي که به نام اصلاحات خوانده مي شود جبهه يک پارچه ويکنواختي نيست که بشود اسم مشخصي بر آن ‏گذاشت. آقاي کروبي هم در جهتي قرار مي گيرد که هميشه بتواند کاتاليزور حفظ حاکميت ولايت فقيه باشد. ‏

‎‎شما فکر مي کنيد نتيجه انتخابات آمريکا بر انتخابات ايران تا چه حد است؟ به عبارت ديگر آمدن مک ‏کين يا اوباما هر يک چه کارکردي براي انتخابات ايران دارد؟‎ ‎

اگر آقاي اوباما بيايد - که احتمال بيشتري نيز دارد - براي ايجاد روابط منطقي با ايران، بايد کساني باشند که ‏حرف او را بفهمند و آوانس هايي از ايشان بگيرند. اما ما در ايران در بين طبقه حاکمه، چنين کساني را نداريم. با ‏ادبيات آقاي احمدي نژاد نيز مسلما وضع روابط ايران و آمريکا بدتر خواهد شد که بهتر نمي شود. اما اگر آقاي ‏مک کين بيايد همين جريان آقاي بوش است و ادامه همين سياست هاي بوش و استمرار سياست جمهوري خواهان. ‏

‎‎به نظر شما بهترين شکل براي انتخابات ايران چگونه محقق مي شود؟‏‎ ‎

اگر انتخابات رياست جمهوري عملا به رفراندوم ملي تبديل شود احتمال اينکه عده اي از آن 25 ميليون نفري که ‏در انتخابات شرکت نمي کنند وارد مبارزات شوند موجود است. دراين حال بدون آنکه هدف اصلي انتخاب رئيس ‏جمهور باشد اين عمل مي تواند پايه ريزي نهضتي را بکند که هدف آن اصلاح قانون اساسي است؛ يعني صرف ‏نظر از اينکه چه کسي رييس جمهور شود، جنبشي براي اصلاح قانون اساسي بوجود خواهد آمد. اگر جز اين باشد ‏اين هم مانند انتخابات گذشته خواهد بود و آمدن فرد، تاثيري بر وضع مردم نخواهد داشت. منظور از اصلاح قانون ‏اساسي هم بازگشت به قانون اساسي تهيه شده توسط دولت موقت است که مورد تاييد آقاي خميني هم قرار گرفته ‏بود. در آن قانون اساسي هيچگونه ذکري از ولايت فقيه نشده بود و شخص آقاي خميني اصرار داشتند که همان ‏قانون به رفراندوم گذاشته شود، اما مهندس بازرگان که مي خواست کار به طور اصولي انجام شود گفتند حتما بايد ‏قانون اساسي پيشنهادي بنا بروعده اي که قبل از پيروزي انقلاب به مردم داده شده به مجلس موسسان برود. با پا ‏در مياني مرحوم طالقاني، مجلس موسسان تبديل به مجلس بررسي قانون اساسي شد که ديديم آنهايي که انتخاب ‏شدند متن پيش نويس را کنار گذاشتندو با وجودي که بنابر قانون مصوب شوراي انقلاب، وظيفه داشتند ظرف 3 ‏ماه پيش نويس قانون اساسي را که در دولت موقت تهيه شده بود بررسي کنند، اينکار را نکردند و با دخالت افرادي ‏نظير حسن آيت و مهره چيني هايي که شده بود، قانون اساسي جديدي نوشتند که همين قانون فعلي است واصل ‏ولايت فقيه را در آن وارد کردند. بنابر اين اگر کسي با شعار بازگشت به همان قانون اساسي اوليه بيايدو داوطلبي ‏خود را اعلام کند { چنين داوطلبي هم لازم نيست مورد تائيد شوراي نگهبان قرار بگيرد} در اين حالت احتمال ‏دارد که مردم پاي صندوق ها بيايند و آن داوطلب با شعار اصلاح قانون اساسي راي قابل توجه بياورد. بديهي است ‏چنين نتيجه اي از طرف دستگاه حاکمه علنا اعلام نخواهد شد ولي پايه اساسي يک جنبش آزاديخواهانه ملي خواهد ‏شد. ‏

‎‎آيا چنين رفراندومي اساسا شرايط برگزاري در ايران را دارد؟‎ ‎

ندارد و اگر هم برگزار شود رايش خوانده نخواهد شد، اما مانند بمب صدا خواهد کرد. در واقع مسئله با اهميت پا ‏گرفتن آن نيروي منسجم داخلي است. در غير اين صورت انتخاباتي ضعيف، با حضور حداقلي برگزار خواهد شد. ‏البته براي جبران اين وضعيت، ممکن است تقلب در شمارش آرا صورت بگيرد تا رييس جمهور مورد نظرشان ‏را انتخاب کنند که يا مجددا شاهد شاهکار هاي کارگزارفعلي مي شويم و يا کارگزاري بجاي کارگزاري ‏ديگرانتخاب خواهد شد. در اين صورت براي ملت ايران فرقي نخواهد کرد که چه کسي انتخاب شود؛ چه آقاي ‏احمدي نژاد و چه شخص ديگر! آنچه اينک اهميت دارد تغيير اساسي در نهاد هاي قدرت است. بنظرمن مساله ‏مهم، اصلاح قانون اساسي است. ‏
‏ ‏