Home Page

Site Map

Return to Document Page

Celebrating Dr. Mohammad Mossadegh, the hero of democracy and freedom in Iran in Ahmad Abad , his residence after house arrest following three years in jail post coup d'etat era, 1956 to 1965. After Iran revolution  one million people attended his celebration in Ahmad Abad 
in 1979. This article is about today's celebration in 
Ahmad Abad near Tehran- March 4, 2004.

آئين بزرگداشت سالروز درگذشت دكتر محمد مصدق ، نمودار دموكراسي در ايران   

به دعوت هيأت امناي قلعه احمد آباد

        ساعت ده بامداد پنجشنبه 14  اسفند ، انبوه  رهروان مصدق كه در ميان آنان حضور جوانان و دانشجويان دختر و پسر چشمگير بود در كنار رهبران و هموندان حزب ها و سازمان هاي ملي در مزار مصدق بزرگ در روستاي احمدآباد گرد آمدند و ياد او را گرامي داشتند. مهندس حسين شاه اويسي عضوي شوراي مركزي حزب ملت ايران

 در فرازهايي از سخنان خود  چنين گفت :

        «زنان و مردان شرافتمند  ! در سرزميني كه مردمانش تاريخ مي خوانند ، خرد سالان همانند سالخوردگان مجربند و در سرزميني كه مردمانش تاريخ نمي خوانند ، سالخوردگانش همانند خرد سالان مي انديشند پس بخوانيم و از تاريخ پند گيريم تا ناچار از تكرار آن  نشويم.

امروز بر مزار بزرگمردي گرد آمده ايم كه او را ماحصل مبارزات آزاديخواهانه نسل هاي گذشته مي دانيم . بر او درود كه از دره هاي تاريك فراموش شده تاريخ سر برآورد و جامعه ي  فرو خفته را به آزادگي برانگيخت تا فرزندانش با چشمان باز مراقب خانه كهنسال خود باشند گوهر وجودش در كوره خيزش مشروطيت گداخته و حكومتش نماد راستين مردمسالاري واقعي بود. قدرت واقعي را در تنها و تنها منبعث از ملت مي دانست . و لازمه داشتن حياتي مردمي را در داشتن پيشينه ي پاك سياسي و ايثار و شجاعت اخلاقي مي دانست ، نه جنجال هاي تبليغاتي . مصدق نشان داد كه هيچكس مرا نخواهد كه در آن سود خود نجويد .

مصدق به بريدن دست بيگانه از صنعت نفت اكتفا نكرد بلكه شيلات ، تلفن ، جنگل ها را نيز ملي كرد و افزون بر آنها ، تغيير قانون كار ، ايجاد بيمه هاي اجتماعي كارگران ، تقليل سهم مالكانه به سود كشاورزان ، قانون ماليات بر درآمد ، افزايش بودجه آموزشي ، تعديل اجاره بها ، احداث راه ها ، اصلاح نهاد دادگستري ، اصلاح قانون مطبوعات و پيش بيني قانون انتخابات كه در آن به زنان حق رأي مي داد ، همه و همه در بيست و هفت ماه حكومت  در راستاي سود و صلاح ملت و بهزيستي همگاني بود  .

سياست خارجي اش گرد محوري قرار داشت كه از آن زير نام موازنه منفي سخن گفته مي شود . 

مصدق به تاريخ ، جهان و انساني ديگر را نماياند و ما در خود ، با خويشتني ديگر آشنا شديم و دريافتيم ، در آب گل آلود سياست نمي توان ماهي  “ توسعه ”  صيد كرد . لازمه توسعه ، آزادي است و امنيت ، در پي كودتاي بيست و هشت مرداد سه قدرت جهان آن روز به همراه استبداد طلبان داخلي ، در لحظه ، لحظه اين توطئه ، نقشي يگانه داشتند . اين ميهن پرست ايراني در بيداد گاه به دستور بيگانه به سه سال زندان محكوم گرديد ، پس از آن تا پايان عمر پر افتخارش در تبعيد بسر برد .» 

آنگاه مهندس شاه اويسي چنين ادامه داد  : « بايد به ايران انديشيد كه زمانه سخت حساس است . گذار از اين دوران پر خطر بار ديگر همبستگي همگاني را به گونه ي ضرورتي تاريخي جلوي روي ايرانيان قرار داده است . با توجه به واقعيت ها و تنگناهاي فرايند سياسي اجتماعي و اتقصادي كه گريبانگير ايران است تنها راه حل خردگرايانه شركت نخبگان گروه هاي اجتماعي و برگزيدگان راستين ملت  درسيستم هاي كلان تصميم گيري و در يك فضاي سياسي باز است . در اين صورت است كه هر بحراني به گونه اي ريشه اي رفع مي گردد. در زمانه اي كه موضوعات اجتماعي به طور قابل لمس در افكار عمومي مطرح است ، بايد راه حل هايي پيشنهاد شود كه اكثريت جامعه خود را در آن سهيم ببينند،  پاينده ايران .»

سپس  آقاي مهندس محمود زنديان از مبارزان ملي چكامه اي از شاعر پر آوازه ميهن شفيعي كدكني خواندند .

 عليرضا رجايي سخنران بعدي چنين گفت :

        مصدق يك پروژه اجتماعي و اخلاقي است به جهت اجتماعي هدف اساسي او همان اهداف مشروطيت بود . كه تثبيت حق قانون گزاري مردم از طريق تشكيل پارلمان و انتخابات آزاد و دوم تشكيل دولت مشروطه و مقيد و غير مطلقه ، دو نيرو با اين پروژه مقابله كردند :        

1- دربار و سلطنت . 2 – دستگاه ايدئولوژيك سنتي روحانيت . كه عليرغم حمايت مقطعي از وجه ضد استعماري ، با او مقابله كردند . تا آنجا كه به بحث عقب راندن دربار و حاميان احتمالي آن مربوط مي شد ، مصدق موفق شد ولي او دريافت تا زماني كه شالوده اقتصاد ملي در اختيار ملت قرار نگيرد آن توفيق ها هم موقتي است . مصدق در حوزه اخلاقي نيز مشي ويژه خود را داشت و بر آزادي ، مقابله با فساد و تن ندادن به اجبار و زور ، پافشار بود  .

در ساعت 13 خاتمه يافت .   اي ايران»   با سخنان آقاي برومند و خواندن سرود اين آئين

در اين هنگام جمعيت شعارهاي «پاينده باد مصدق »«جاويد ايران» « رفراندوم ، رفراندوم اين است شعار مردم» « درود بر مصدق ، سلام برفروهر » ›«زنداني سياسي آزاد بايد گردد» را سر دادند.

احمد نمازي از برگزار كنندگان اين مراسم در گفتگويي با راديو فردا جمعيت را حدود چهارهزارو پانسد نفر اعلام كرد.

شخصيت هاي كه در اين مراسم حضور داشتند مي توان از : مهندس بهرام نمازي ، خسرو

سيف ، پرويز ورجاوند، مهندس عزت الله سحابي ،دكتر ابراهيم يزدي ، دكتر محمد ملكي ، دكتر بهروز برومند ، مهندس صباغيان ، حسين شاه حسيني ، سرهنگ بازنشسته توكلي نيشابوري  و شماري از شخصيت هاي سياسي و فرهنگي  نام برد .

 بنا به گزارش خبرگزاري كار ايران سه نفر از دانشجويان تربيت معلم كه در اين آيين شركت داشتند هنگام بازگشت  دستگير شدند . از اين دانشجويان به نام هاي : مجتبا بخشنده ، رضا رستمي خزائي و رضا حسني پدرام  نام برده شده است كه توسط عوامل واواك دستگير و به مكان هاي نامعلومي انتقال داده شدند كه از سرنوشت آنان اطلاعي در دست نيست.

Return to Document Page